สภาพสังคม สิ่งแวดล้อม และครอบครัวที่หลากหลาย ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่หล่อหลอมให้เด็กแต่ละคนมีบุคลิก ความคิด เป้าหมายในชีวิต รวมถึงบาดแผลในใจที่ติดตัวไปจนโต และสามารถส่งต่อไปถึงรุ่นลูกได้โดยที่คุณพ่อคุณแม่ไม่รู้ตัว

คุณพ่อคุณแม่รุ่นใหม่จึงเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับสุขภาพจิต และการพยายามไม่ส่งต่อแนวคิดหรือรูปแบบการเลี้ยงดูแบบเดิมๆ ที่เคยสร้างบาดแผลทางใจในวัยเด็กให้กับลูก หรือเลี้ยงลูกภายใต้แนวคิด Cycle-breaking Parenting

การเลี้ยงลูกแบบ Cycle-breaking Parenting คือแนวทางที่เน้นการสร้างความผูกพันที่มั่นคงในครอบครัว (Secure Attachment) รวมถึงการให้ความสำคัญกับการจัดการอารมณ์ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการมีสุขภาพจิตที่ดีในระยะยาว และช่วยลดโอกาสที่ลูกจะเกิดบาดแผลฝังใจในวัยเด็กได้

1. บำบัดจิตใจตัวเองก่อน

การจะยุติวงจรการเลี้ยงดูที่อาจสร้างบาดแผลฝังใจลูก ควรเริ่มต้นจากการที่คุณพ่อคุณแม่ยอมรับและเยียวยาบาดแผลนั้นในใจตัวเองก่อน เพราะการที่คุณพ่อคุณแม่สามารถรับมือกับความเครียด ความวิตกกังวล หรือความโกรธที่ฝังรากลึกในใจได้ จะเป็นการป้องกันไม่ให้เผลอส่งต่อภาวะอารมณ์ที่ไม่มั่นคง หรือประสบการณ์ร้ายๆ ไปยังลูกโดยไม่ตั้งใจได้ดีที่สุด โดยอาจปรึกษาจิตแพทย์ หรือนักบำบัด เพื่อเข้ารับการบำบัดอย่างจริงจังและเป็นไปตามกระบวนการ

2. สร้างพื้นที่ปลอดภัยทางอารมณ์ให้ลูก

หัวใจสำคัญของการตัดวงจรแผลในใจคือการให้ความสำคัญกับประสบการณ์ทางอารมณ์ของลูกอย่างเต็มที่ คุณพ่อคุณแม่ควรเปิดโอกาสและสร้างพื้นที่ให้ลูกได้แสดงออกทางอารมณ์ได้อย่างอิสระ ทั้งอารมณ์ด้านบวกและด้านลบ จะช่วยให้ลูกรู้สึกปลอดภัยและลดความรู้สึกเก็บกดได้

3. หลีกเลี่ยงการทำโทษที่รุนแรง

หนึ่งในปัจจัยหลักที่ทำให้เด็กเกิดบาดแผลฝังใจมาจากความรู้สึกกลัวจากการถูกทำโทษที่รุนแรง ไม่ว่าจะเป็นการทำโทษทางร่างกายที่เกินขอบเขต การตำหนิลูกต่อหน้าคนเยอะๆ หรือการทำโทษทางอารมณ์ด้วยการแยกให้ลูกอยู่คนเดียวเป็นเวลานาน พฤติกรรมเหล่านี้เป็นการทำลายความรู้สึกปลอดภัยที่ลูกมีต่อคุณพ่อคุณแม่ และอาจนำไปสู่พฤติกรรมก้าวร้าว ต่อต้านได้ในอนาคต

4. อย่าลังเลที่จะขอโทษลูก เมื่อตัวเองผิดพลาด

คุณพ่อคุณแม่บางคนอาจเติบโตมาในครอบครัวที่ปลูกฝังว่า ‘พ่อแม่ถูกเสมอ’ และแนวคิดนั้นย่อมส่งผลต่อสภาพจิตใจและความมั่นใจของคนเป็นลูกอย่างมาก หากคุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องการส่งต่อความรู้สึกเช่นนี้ให้ลูก คุณพ่อคุณแม่ควรเริ่มต้นจากการยอมรับว่าตัวเองสามารถทำอะไรผิดพลาดได้ และกล้าที่จะขอโทษลูกอย่างจริงใจ แม้เป็นเรื่องเล็กน้อยก็ตาม

5. แสดงความรักแบบไม่มีเงื่อนไข

การเชื่อมโยงและสร้างเงื่อนไขความรักของคุณพ่อคุณแม่เข้ากับความสำเร็จหรือผลงานของลูก ทำให้ลูกรู้สึกว่าอยู่ในความสัมพันธ์ที่ไม่มั่นคง ที่ต้องคอยพิสูจน์ตัวเองอยู่ตลอดเวลา

สิ่งสำคัญสำหรับลูกคือคุณพ่อคุณแม่ควรมอบความรัก ความอบอุ่นให้ลูกเสมอ ทั้งในวันที่ลูกเป็นเด็กน่ารัก หรือวันที่ลูกเป็นเด็กดื้อ การมอบความรักที่ไม่มีเงื่อนไขจะสร้างความมั่นคงทางจิตใจให้กับลูก ทำให้ลูกเติบโตมาแบบที่เห็นคุณค่าและเป็นตัวของตัวเอง ไม่ต้องพยายามทำตัวให้ถูกใจคนอื่นเพื่อแลกกับการถูกยอมรับ

อ้างอิง
Indiatoday
Talkerreseach
Genmindful