Mindset หรือ ทัศนคติ เป็นตัวแปรสำคัญในการกำหนดอัตลักษณ์และพฤติกรรมที่จะนำไปสู่ความสำเร็จในอนาคต ซึ่งในช่วงปีที่ผ่านมา คุณพ่อคุณแม่คงจะได้ยินคำนี้มากขึ้น ผ่านทฤษฎีแนวคิด Growth Mindset และ Fixed Mindset ของ Carol Dweck

เหตุผลที่คุณพ่อคุณแม่ควร สอนให้ลูกมี Growth Mindset ก็เพื่อสนับสนุนให้ลูกเข้าใจว่า ความรู้และทักษะไม่ใช่สิ่งตายตัว แต่สามารถพัฒนาและเติบโตได้ผ่านความพยายามและการเรียนรู้ ซึ่งเป็นแนวทางที่คุณพ่อคุณแม่ควรสนับสนุนลูกให้มากที่สุด

ตรงข้ามกับแนวคิด Fixed Mindset ที่เชื่อว่าความสามารถ สติปัญญา และพรสวรรค์เป็นสิ่งที่ถูกกำหนดติดตัวมาตั้งแต่เกิด และเปลี่ยนแปลงได้ยาก

ถึงจะดูเป็นแนวคิดด้านลบ แต่หากคุณพ่อคุณแม่สอนอย่างเหมาะสม Fixed Mindset ก็มีข้อดีและเป็นประโยชน์ได้เช่นกัน

• Fixed Mindset ช่วยสร้างตัวตนที่ชัดเจน เช่น ความเข้าใจในความหลากหลายทางเพศหรืออัตลักษณ์ส่วนบุคคล รู้ว่าตัวเองเป็นใคร ถนัดหรือไม่ถนัดอะไร

• สร้างความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง – Fixed mindset อาจเป็นแรงกระตุ้นให้พัฒนาบางทักษะที่ดีอยู่แล้ว ให้ดีขึ้นไปอีก ทำให้เกิดความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ ซึ่งอาจมีประโยชน์ในบางสายอาชีพ เช่น นักดนตรี นักวิเคราะห์ข้อมูล

• ทำให้อยู่กับความเป็นจริงได้มากขึ้น – บางสถานการณ์อาจต้องยอมรับว่ามนุษย์ทุกคนมีความถนัดแตกต่างกัน ไม่มีใครที่ทำได้ทุกอย่าง ทุกคนย่อมมีสิ่งที่ไม่ถนัดและความไม่สมบูรณ์แบบซ่อนอยู่เสมอ

แล้วคุณพ่อคุณแม่จะบาลานซ์การสอนลูกให้มี Mindset ทั้งสองอย่างได้อย่างไร เรารวบรวมแนวทางและเทคนิคดีๆ มาให้แล้วค่ะ

1. สนับสนุนความพยายามและยอมรับในตัวตนลูก

สอนลูกให้เห็นคุณค่าของความพยายามและการลงมือทำเพื่อพัฒนาตนเอง ควบคู่ไปกับการยอมรับและภาคภูมิใจในความสามารถที่ลูกมีอยู่แล้ว เช่น ลูกพยายามฝึกซ้อมดนตรีจนเล่นเก่งขึ้นมากเลยนะ แม่ภูมิใจที่ลูกมีความสามารถและสนใจด้านนี้เป็นพิเศษ

2. สอนให้มองความผิดพลาดเป็นการเรียนรู้ พร้อมกับดึงจุดแข็งมาใช้ให้เป็น

ลูกอาจไม่ได้ประสบความสำเร็จทุกครั้ง แต่คุณพ่อคุณแม่ควรสนับสนุนให้ลูกพยายามพัฒนาจุดแข็งหรือข้อดีของตัวเองอยู่เสมอ และใช้ความผิดพลาดเป็นบทเรียนเพื่อแก้ไข เช่น ลูกไม่ได้รางวัลจากการประกวดวาดภาพ คุณพ่อคุณแม่ก็สามารถชื่นชมที่ลูกสามารถใช้โทนสีที่น่าสนใจ มีลายเส้นเป็นเอกลักษณ์ เพื่อให้ลูกใช้ข้อดีนี้พัฒนาตัวเองต่อไป

3. ส่งเสริมความท้าทายพร้อมสร้างความเชี่ยวชาญ

สนับสนุนให้ลูกลองทำสิ่งใหม่ๆ เพื่อพัฒนาศักยภาพอยู่เสมอ แต่ในขณะเดียวกันก็สนับสนุนให้ลูกฝึกฝนและพัฒนาทักษะเดิมที่ลูกมีอยู่ให้เชี่ยวชาญยิ่งขึ้น

4. เป็นตัวอย่างที่ดีให้ลูก

คุณพ่อคุณแม่ควรแสดงให้ลูกเห็นถึงการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอยู่เสมอ พร้อมทั้งยอมรับและเห็นคุณค่าในความสามารถของตัวเอง แบ่งปันประสบการณ์ทั้งด้านความพยายาม และการใช้จุดแข็งให้เกิดประโยชน์ให้ลูกได้เรียนรู้และเป็นแบบอย่าง

อ่านบทความ: ทำไมลูกเรียนรู้เร็ว? ความลับของสมองเด็ก ที่ผู้ใหญ่ต้องร้องว้าว!

อ้างอิง
Berkeley
Mentorloop
Farnamstreet