เวลาที่ลูกร้องไห้ งอแง หรือแสดงอารมณ์รุนแรง คุณพ่อคุณแม่คงอดคิดไม่ได้ว่าเป็นเพราะการเลี้ยงดูที่ผิดพลาด ทำไมการเลี้ยงลูกของเราถึงเหนื่อยกว่าคนอื่น ทำไมลูกถึงเป็นเด็กดื้อ งอแง และเอาแต่ใจมากกว่าเด็กคนอื่น
การตั้งชื่อลูกเป็นเรื่องที่คุณพ่อคุณแม่หลายคนให้ความสำคัญ บางครอบครัวเลือกชื่อจากความหมาย บางคนอยากให้ชื่อคล้องจองหรือเข้ากับชื่อคุณพ่อคุณแม่ บางคนเลือกชื่อที่เป็นศิริมงคล และอีกหลายครอบครัวอยากให้ลูกมีชื่อที่โดดเด่นไม่เหมือนใคร จึงเลือกใช้คำที่ไม่ค่อยมีคนใช้ หรือสะกดด้วยตัวอักษรที่แตกต่างออกไป เพื่อให้ชื่อของลูกมีเอกลักษณ์และเป็นน่าจดจำ
คุณพ่อคุณแม่เคยไหมคะ… เวลาที่ลูกหลับก็อดไม่ได้ที่จะก้มลงไปหอมไปดมหัวลูก หรือเมื่อไม่ได้อยู่กับลูกก็มักจะหยิบเสื้อ ผ้าห่ม หรือหมอนของลูกขึ้นมาดม เพราะเพียงแค่ได้กลิ่นลูกก็รู้สึกอบอุ่น สบายใจ และเหมือนได้อยู่ใกล้ลูกอีกครั้ง
เมื่อลูกโตพอที่คุณพ่อคุณแม่จะอนุญาตให้มีสมาร์ตโฟนเป็นของตัวเอง แม้รู้ดีว่าโทรศัพท์มือถือและอินเทอร์เน็ตจะช่วยอำนวยความสะดวกและมีประโยชน์ในชีวิตประจำวันมากแค่ไหน แต่พ่อแม่ส่วนมากก็อดที่จะกังวลใจไม่ได้ เพราะโลกออนไลน์ไม่ได้มีแต่โอกาสในการเรียนรู้ แต่ยังเต็มไปด้วยโอกาสที่จะเสียรู้และนำพาอันตรายเข้ามาได้ เมื่อจำเป็นต้องซื้อสมาร์ตโฟนให้ลูก จึงเป็นธรรมดาที่คุณพ่อคุณแม่ย่อมอยากดูแลการใช้งานของลูกอย่างใกล้ชิด
ความสำเร็จของลูกคือหนึ่งในเป้าหมายการเลี้ยงดูของคุณพ่อคุณแม่ พ่อแม่ทุกคนจึงพยายามทำทุกอย่างเพื่อให้ลูกเติบโตบนเส้นทางที่จะนำไปสู่เป้าหมายนั้น ไม่ว่าจะเป็นการเตรียมความพร้อม ส่งเสริม คอยให้ความช่วยเหลือลูกให้มากที่สุด รวมถึงการช่วยตัดสินใจทุกอย่างแทนลูก จนทำให้บทบาทของพ่อแม่ค่อยๆ เปลี่ยนจากผู้สนับสนุนกลายเป็น ‘ผู้บงการ’ หรือกำกับชีวิตลูก
พ่อแม่ทุกคนย่อมต้องการส่งเสริมการเรียนรู้ของลูกอย่างเต็มที่ ทั้งการเลือกโรงเรียน การเรียนพิเศษ หรือหากิจกรรมเสริมทักษะ เพราะต่างก็อยากให้ลูกมีพื้นฐานที่ดีและเติบโตไปอย่างมีคุณภาพ จึงมักเกิดคำถามว่า ควรเลือกวิธีการเลี้ยงดูที่เน้นความเป็นเลิศทางวิชาการ (Academic Approach) หรือการเลี้ยงดูแบบบูรณาการ (Integrated Approach) ซึ่งให้ความสำคัญกับทักษะชีวิต การคิดวิเคราะห์ และการลงมือทำ
เด็กหลายคนเติบโตขึ้นมาพร้อมคำสอนว่าให้ทำตัวเป็น ‘เด็กดี’ ซึ่งหมายถึง เด็กที่เชื่อฟังผู้ใหญ่ ไม่ดื้อ ไม่เถียง และไม่สร้างปัญหาให้คุณพ่อคุณแม่ เมื่อลูกมีพฤติกรรมเหล่านี้ก็จะได้รับคำชื่นชมจากสังคมและคนรอบข้าง จนทำให้คุณพ่อคุณแม่บางคนเชื่อว่าการเป็นเด็กดีของลูก นับเป็นสัญญาณการเลี้ยงดูที่ประสบความสำเร็จของคุณพ่อคุณแม่ไปด้วย
การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่ผ่านมา อาจส่งผลให้พฤติกรรมด้านสุขอนามัยของหลายคนในสังคมเปลี่ยนไปถาวร เช่น ล้างมือบ่อยขึ้น ไม่หยิบหรือใช้สิ่งของร่วมกับคนอื่น โดยเฉพาะครอบครัวที่มีเด็กเล็ก พ่อแม่หลายคนยิ่งให้ความสำคัญกับการรักษาสุขภาพและความสะอาดทั้งของตัวเองและลูกมากเป็นพิเศษ
“เป็นเด็กจะมีอะไรให้เครียด?” ผู้ใหญ่และคุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเคยมีคำถามนี้แวบเข้ามาในหัวเวลาเห็นเห็นลูกร้องไห้งอแง หงุดหงิด หรือกังวลกับเรื่องเล็กๆ น้อยๆ เช่น ใส่ชุดไปโรงเรียนผิดวัน ทะเลาะกับเพื่อน วิตกกังวลก่อนสอบ หรือเก็บตัวเงียบเมื่อเจอเรื่องไม่เป็นอย่างที่หวัง จนอดสงสัยไม่ได้ว่า เด็กตัวเล็กแค่นี้จะมีความเครียดเหมือนผู้ใหญ่ได้จริงเหรอ…
เคยสังเกตไหมว่า เวลาที่ลูกต้องการจะเดินเข้ามาขอหรือพูดคุยอะไรสักอย่าง มักจะต้องคอยแอบมองสีหน้าท่าทางของคุณพ่อคุณแม่ก่อนเสมอ บางครั้งลูกเดินเข้ามาหา เหมือนอยากพูดอยากคุย แต่กลับเลือกที่จะเดินกลับไปเงียบๆ