เมื่อลูกเริ่มโตและมีสังคมเป็นของตัวเอง เด็กๆ อาจเริ่มสังเกตเห็นความแตกต่างและนึกเปรียบเทียบตัวเองกับคนรอบข้างในเรื่องใกล้ตัวที่มองเห็นได้ง่าย เช่น เพื่อนมีของเล่นใหม่ มี โทรศัพท์มือถือ เสื้อผ้า ทริปท่องเที่ยว หรือประสบการณ์ต่างๆ ที่เพื่อนมีมากกว่า แต่ตัวเองไม่มี
บางครั้งลูกอาจรู้สึกอยากได้และอยากมีเหมือนเพื่อน จนเอ่ยปากร้องขอจากคุณพ่อคุณแม่ และก็มีหลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องปฏิเสธคำขอของลูกด้วยคำพูดสั้นๆ ว่า ‘ไม่มีเงิน’ ไม่ว่าจะเป็นตอนลูกอยากได้ของเล่น ชวนไปเที่ยว หรือขอซื้อขนมเพิ่มอีกชิ้นหนึ่ง เพราะคิดว่าเป็นคำตอบที่ง่ายและช่วยจบบทสนทนาได้เร็วที่สุด แต่ในแง่ของการ สอนลูกเรื่องเงิน การบอกลูกว่าพ่อแม่ไม่มีเงินบ่อยๆ อาจส่งผลเสียกับลูกมากกว่านั้น เพราะเด็กเล็กยังไม่เข้าใจเรื่องรายได้ ค่าใช้จ่าย หรือการบริหารเงิน ประโยคนี้อาจไม่ทำให้ลูกเข้าใจว่าเรากำลังเลือกใช้เงินอย่างระมัดระวัง แต่อาจถูกตีความว่า ครอบครัวกำลังมีปัญหา การใช้เงินเป็นเรื่องน่ากลัว หรือการอยากได้อะไรสักอย่างเป็นเรื่องผิด ซึ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้เรื่องเงินที่เด็กค่อย ๆ สร้างขึ้นจากสิ่งที่ได้ยินในบ้าน
หากคุณพ่อคุณแม่ต้องการ สอนลูกเรื่องเงิน มากกว่าการบอกปัดหรือปฏิเสธความต้องการของลูกแล้ว ลองมาทำความเข้าใจว่าการบอกลูกว่า ‘ไม่มีเงิน’ บ่อยๆ สร้างทัศนคติที่ไม่ดีเกี่ยวกับการใช้เงินให้กับลูกอย่างไรบ้าง
1. คำว่า ไม่มีเงิน อาจไม่ใช่คำตอบที่ช่วยสอนลูกเรื่องการเงินได้ดีที่สุด
บางครั้งเมื่อคุณพ่อคุณแม่ปฏิเสธคำขอของลูกด้วยคำว่า ไม่มีเงิน เพื่อต้องการจบบทสนทนาหรือพาลูกออกจากสถานการณ์ตรงหน้าให้เร็วที่สุด แต่ไม่ได้หมายความว่าครอบครัวไม่มีเงินเลย เพียงแต่ต้องการเก็บเงินไว้สำหรับเรื่องอื่นที่สำคัญกว่า ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่ายในบ้าน ค่าเรียนของลูก หรือเป้าหมายบางอย่างที่ครอบครัววางแผนไว้ในอนาคต เพราะฉะนั้นแทนที่จะตอบสั้นๆ ว่าไม่มีเงิน คุณพ่อคุณแม่อาจลองอธิบายให้ลูกเข้าใจว่า ตอนนี้ครอบครัวกำลังเลือกใช้เงินกับเรื่องไหนอยู่ เพราะนอกจากลูกจะเข้าใจเหตุผลมากขึ้นแล้ว ยังเป็นโอกาสให้ลูกได้เรียนรู้ว่า เงินไม่ได้มีไว้สำหรับซื้อทุกอย่างที่อยากได้ทันที แต่ยังต้องอาศัยการวางแผนและการเลือกสิ่งที่สำคัญสำหรับครอบครัวด้วย
2. คำว่า ไม่มีเงิน อาจทำให้ลูกมองเงินเป็นเรื่องที่น่ากังวลเกินไป
นักจิตวิทยาการเงินอธิบายว่า เด็กที่ได้ยินคำว่า ไม่มีเงิน อยู่บ่อยๆ อาจค่อยๆ ซึมซับความรู้สึกว่า เงินเป็นสิ่งที่ขาดแคลนอยู่เสมอ แม้ว่าคุณพ่อคุณแม่จะเพียงต้องการปฏิเสธการซื้อของบางอย่างในช่วงเวลานั้น แต่สำหรับลูก คำพูดเช่นนี้อาจทำให้เกิดความกังวลหรือความเข้าใจคลาดเคลื่อนได้ เช่น รู้สึกว่าครอบครัวกำลังลำบาก หรือมองว่าการมีเงินเป็นเรื่องยากมาก
เมื่อเติบโตขึ้น ความเชื่อเหล่านี้อาจส่งผลต่อวิธีคิดและพฤติกรรมการใช้เงินของลูกได้เช่นกัน เด็กบางคนอาจรีบใช้จ่ายทันทีเมื่อมีเงิน เพราะกลัวว่าจะไม่มีโอกาสได้อีก หรือรู้สึกกังวลกับเรื่องการเงินมากเกินความจำเป็น ดังนั้น การพูดคุยเรื่องเงินอย่างตรงไปตรงมาและเหมาะสมกับวัย จึงอาจช่วยให้ลูกมีมุมมองต่อการเงินที่สมดุลมากกว่า
3. ทุกครั้งที่ลูกอยากได้หรือร้องขอสิ่งของ คือโอกาสสอนเรื่องการเงิน
ทุกครั้งที่ลูกอยากได้สิ่งของบางอย่าง อาจเป็นมากกว่าช่วงเวลาที่คุณพ่อคุณแม่ต้องตัดสินใจว่าจะซื้อหรือไม่ซื้อ แต่ยังเป็นโอกาสดีที่จะชวนลูกเรียนรู้เรื่องการเงินไปพร้อมกัน คุณพ่อคุณแม่อาจอธิบายให้ลูกเข้าใจว่า เพราะเหตุใดของชิ้นนั้นจึงยังไม่อยู่ในแผนการใช้จ่ายของครอบครัว หรือครอบครัวกำลังเก็บเงินไว้สำหรับเป้าหมายอะไรในอนาคต การชวนลูกพูดคุยแบบนี้อาจช่วยให้ลูกค่อยๆ เรียนรู้เรื่องการวางแผน การรอคอย และเข้าใจว่า บางครั้งเราไม่สามารถมีทุกอย่างที่อยากได้ในทันที เพราะการใช้เงินแต่ละครั้งล้วนมีทางเลือกและต้องอาศัยการตัดสินใจอยู่เสมอ
4. เด็กที่จัดการเงินเป็น มักเติบโตมาในบ้านที่คุยเรื่องเงินได้
งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า เด็กที่เติบโตขึ้นมาและมีทักษะการจัดการเงินที่ดี มักมาจากครอบครัวที่สามารถพูดคุยเรื่องเงินได้อย่างเปิดเผยและเหมาะสมกับวัย แน่นอนว่าไม่ได้หมายความว่าคุณพ่อคุณแม่ต้องเล่าทุกรายละเอียดเกี่ยวกับรายรับรายจ่ายให้ลูกรับรู้ แต่คือการเปิดโอกาสให้ลูกได้เรียนรู้ว่า เงินเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิต มีทั้งการใช้ การเก็บ การวางแผน และการตัดสินใจที่ต้องคิดอย่างรอบคอบ
เพราะท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่ลูกได้รับจากบทสนทนาเหล่านี้อาจไม่ใช่เพียงคำตอบว่าทำไมถึงไม่ได้ของชิ้นนั้น แต่คือวิธีคิดเกี่ยวกับเงิน การรู้จักรอคอย และความเข้าใจว่า ความมั่นคงทางการเงินไม่ได้เกิดจากการได้ทุกอย่างที่ต้องการในทันที แต่เกิดจากการรู้จักเลือกและวางแผนเพื่อสิ่งที่สำคัญจริงๆ
COMMENTS ARE OFF THIS POST