คุณพ่อคุณแม่อาจเคยรู้สึกว่า หากตัวเองยังไม่สามารถมีระเบียบวินัยหรือบริหารจัดการชีวิตตัวเองให้ดีพอ เช่น ยังคงวางของไม่เป็นที่ ลืมภารกิจบางอย่าง หรือบางวันต้องเลื่อนนัดเพราะจัดการธุระเฉพาะหน้าไม่เสร็จ เมื่อมีลูก แล้วอยากเห็นลูกเติบโตเป็นคนที่มีวินัย มีความรับผิดชอบ และบริหารจัดการตัวเองได้ดี ก็คงเป็นเรื่องยาก

แต่ความจริงแล้ว การ ฝึกลูกให้มีวินัย สามารถทำได้โดยไม่ต้องรอให้คุณพ่อคุณแม่เป็นคนที่มีวินัยสมบูรณ์แบบเสียก่อน ถึงจะสอนลูกให้ทำตามได้ แต่การฝึกความรับผิดชอบ การจัดการตัวเอง และความมีระเบียบวินัย สามารถทำได้จากการเรียนรู้ ฝึกฝน และทำซ้ำอย่างต่อเนื่อง โดยที่คุณพ่อคุณแม่เองก็สามารถพยายามไปพร้อมกับลูกได้

เพราะบางทีการ ฝึกลูกให้มีวินัย ก็อาจกลายเป็นเงื่อนไขและแรงบันดาลใจให้คุณพ่อคุณแม่กลับมาพยายามสร้างวินัยให้ตัวเองด้วยเช่นกัน

5 เทคนิคฝึกลูกให้มีวินัย

1. ฝึกไปพร้อมกับลูก

บางทีการสอนลูกเรื่องวินัยอาจได้ผลมากขึ้น หากคุณพ่อคุณแม่ไม่วางตัวเป็นผู้สอนหรือผู้สั่งเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเพื่อนร่วมฝึกไปพร้อมกับลูกด้วย เช่น ถ้าอยากฝึกให้ลูกตื่นเช้า ลองตั้งนาฬิกาปลุกและชวนลูกลุกจากที่นอนพร้อมกัน อยากฝึกให้ลูกเก็บของเล่นทันทีหลังเล่นเสร็จ อาจใช้วิธีชวนลูกเก็บของเล่นไปพร้อมกับคุณพ่อคุณแม่เก็บของใช้ตัวเอง เพื่อให้ลูกรู้สึกว่า ไม่ใช่เขาคนเดียวที่ต้องมีวินัย แต่ทุกคนล้วนต้องรับผิดชอบหน้าที่บางอย่างของตัวเองเสมอ

2. ใช้แรงจูงใจเชิงบวก

หากคุณพ่อคุณแม่ไม่สามารถเป็นตัวอย่างที่ดีร้อยเปอร์เซ็นต์ให้กับลูก การใช้แรงจูงใจเชิงบวก เช่น คำชมว่าลูกสามารถทำสิ่งนี้ได้ดีกว่าที่แม่คิดไว้ การแสดงออกว่ายอมรับและภูมิใจในตัวเอง หรือการให้รางวัลเล็กๆ เมื่อเห็นลูกมีระเบียบวินัย และรับผิดชอบหน้าที่ของตัวเอง เพราะการใช้แรงจูงใจเชิงบวกจะช่วยให้ลูกเชื่อมโยงพฤติกรรมที่ดีเข้ากับความรู้สึกภูมิใจและได้รับการยอมรับจากคุณพ่อคุณแม่ มากกว่าการทำเพราะกลัวถูกต่อว่าหรือลงโทษ

3. ให้ลูกมีส่วนร่วมกำหนดกติกา

งานวิจัยจาก Marty Rossmann ศาสตราจารย์ด้านการศึกษาครอบครัว แห่ง University of Minnesot University of Minnesota พบว่าเด็กที่มีส่วนร่วมกำหนดกติกาในบ้าน มีแนวโน้มจะมีวินับและทำตามกติกามากกว่า เพราะเด็กจะรู้สึกว่าตัวเองมีสิทธิ์และมีส่วนรับผิดชอบในสิ่งที่ตัดสินใจ และเมื่อกติกาถูกสร้างขึ้นจากการพูดคุยและตกลงร่วมกัน ลูกจะเต็มใจทำตามมากขึ้น

4. ไม่ลงโทษเมื่อลูกทำไม่ได้

คุณพ่อคุณแม่ต้องเข้าใจว่าระเบียบวินัย ไม่ใช่การฝึกแค่วันเดียวแล้วจะส่งผลในระยะยาวได้ แต่วินัย เกิดจากการซึมซับพฤติกรรมที่ทำซ้ำ ทำเป็นกิจวัตร และต่อเนื่องจนกลายเป็นนิสัย ดังนั้น หากคุณพ่อคุณแม่เห็นวันที่ลูกทำตัวไม่มีระเบียบวินัยไปบ้าง ก็อย่าเพิ่งรีบดุหรือลงโทษลูกรุนแรง แต่ควรให้กำลังใจเพื่อให้ลูกมีความพยายามกลับมาสร้างวินัยให้ตัวเองต่อไปมากกว่า

5. ให้ลูกเป็นผู้เตือนเราบ้าง

การเปิดโอกาสให้ลูกเตือนคุณพ่อคุณแม่บ้างเมื่อทำอะไรไม่ตรงกติกา เป็นวิธีที่ช่วยย้ำความสำคัญของวินัยให้เขาโดยไม่ต้องสอนซ้ำ เช่น ถ้าลูกพูดว่า “แม่เล่นโทรศัพท์เกินเวลานะ” เราอาจตอบว่า “จริงด้วย แม่ลืม ขอบคุณที่เตือนนะ” สิ่งนี้ทำให้ลูกภูมิใจว่าคำพูดของเขามีค่า และเห็นว่าการรักษาวินัยเป็นเรื่องที่ทุกคน ไม่ใช่แค่เรื่องของเด็กนั่นเอง

อ่านบทความ ลูกไม่มีระเบียบ: 5 พฤติกรรมของพ่อแม่ที่อาจกระตุ้นให้ลูกเป็นเด็กขาดวินัย

อ้างอิง
familycenteredparenting
thaichildrights.org
kids.thaipbs.or.th