การเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์นับเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญของลูก จากวัยเด็กสู่ช่วงวัยรุ่นที่ร่างกายและอารมณ์เริ่มเปลี่ยนแปลง โดยข้อมูลล่าสุดสะท้อนว่า เด็กยุคใหม่มีแนวโน้มโตเร็วขึ้น โดยเฉพาะเด็กผู้หญิงที่เริ่มมีพัฒนาการเข้าสู่วัยสาวตั้งแต่อายุยังไม่ถึง 10 ปี ทำให้หลายครอบครัวเริ่มกังวลและอยากรู้ว่าอะไรคือเกณฑ์ปกติ และเมื่อไรที่ควรพบแพทย์

ข้อมูลจากโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ระบุว่า ภาวะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ หรือ Puberty คือช่วงที่ร่างกายเริ่มเปลี่ยนแปลงจากวัยเด็กไปสู่วัยผู้ใหญ่ โดยมีเกณฑ์อายุปกติแตกต่างกันตามเพศ

เด็กผู้หญิงมักเริ่มเข้าสู่วัยสาวช่วงอายุประมาณ 8-13 ปี หากมีสัญญาณก่อนอายุ 8 ปี ถือว่าเข้าสู่วัยสาวก่อนวัยอันควร ส่วนเด็กผู้ชายมักเริ่มเข้าสู่วัยหนุ่มช่วงอายุ 9-14 ปี หากเริ่มเปลี่ยนแปลงก่อนอายุ 9 ปี ถือว่าเร็วผิดปกติ

สำหรับสัญญาณแรกที่คุณพ่อคุณแม่สังเกตได้ เด็กผู้หญิงมักเริ่มจากเต้านมขยายหรือคลำพบก้อนใต้ลานนม ขณะที่เด็กผู้ชายจะเริ่มจากอัณฑะขยายใหญ่ขึ้น ก่อนตามมาด้วยการสูงเร็ว มีขนรักแร้ ขนบริเวณอวัยวะเพศ มีกลิ่นตัว และสิว

ขณะเดียวกัน งานวิจัยเรื่อง Clinical and epidemiological insights into early puberty in Thai girls ที่ตีพิมพ์ในวารสาร JMAT พบว่า เด็กหญิงไทยในกรุงเทพฯ มีแนวโน้มเข้าสู่วัยสาวเร็วขึ้นอย่างชัดเจน

ผลการศึกษาระบุว่า อายุมัธยฐานที่เริ่มมีเต้านมอยู่ที่เพียง 9.4 ปี และพบว่าเกือบ 40 เปอร์เซ็นต์เริ่มมีพัฒนาการดังกล่าวก่อนอายุ 9 ปี ส่วนอายุเริ่มมีขนหัวหน่าวอยู่ที่ 11.1 ปี และอายุเริ่มมีประจำเดือนครั้งแรกอยู่ที่ 11.2 ปี ขณะที่ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ที่ 12.1 ปี ซึ่งเร็วกว่าสถิติในอดีตที่เด็กหญิงไทยมักมีประจำเดือนราว 13.6 ปี

แพทย์เตือนว่า การเป็นหนุ่มเป็นสาวเร็ว ไม่ได้หมายความว่าจะสูงกว่าเสมอไป แม้ช่วงแรกเด็กอาจดูสูงกว่าเพื่อนวัยเดียวกัน แต่ฮอร์โมนเพศจะเร่งให้อายุกระดูกโตเร็วและปิดเร็วขึ้น ทำให้หยุดสูงไวกว่าเด็กทั่วไป และอาจมีส่วนสูงสุดท้ายต่ำกว่าศักยภาพที่ควรเป็น

ด้านเป้าหมายสุขภาพประชาชน กระทรวงสาธารณสุขตั้งเป้าให้เด็กไทยอายุ 19 ปี ภายในปี 2569 มีส่วนสูงเฉลี่ยเพิ่มขึ้น โดยเพศชายเฉลี่ย 175 เซนติเมตร และเพศหญิงเฉลี่ย 162 เซนติเมตร อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก SizeThailand และ Medica Center ระบุว่า ปัจจุบันชายไทยยังมีส่วนสูงเฉลี่ยราว 166-169.4 เซนติเมตร ซึ่งยังต่ำกว่าเป้าหมาย

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า หากต้องการให้ลูกเติบโตสมวัย ควรดูแล 3 เรื่องหลัก ได้แก่ โภชนาการ การออกกำลังกาย และการนอนหลับ โดยเน้นอาหารครบหมู่ ดื่มนมจืดสม่ำเสมอ ออกกำลังกาย เช่น กระโดดเชือก บาสเกตบอล ว่ายน้ำ และนอนให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมง ไม่ควรนอนดึกเกิน 22.00 น.

หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายเร็วกว่าปกติ เช่น เด็กหญิงก่อน 8 ปี หรือเด็กชายก่อน 9 ปี ควรพาเข้าพบกุมารแพทย์เฉพาะทางด้านต่อมไร้ท่อ เพื่อประเมินสาเหตุและวางแผนดูแลอย่างเหมาะสม เพราะการรู้เร็ว ช่วยดูแลได้ทันเวลา

อ้างอิง
sanook